مجله اکتیو:آموزش مهارت های فردی و اجتماعی

درمان آنمی ناشی از فقر آهن

آنمی ناشی از کمبود آهن

آهن تزریقی برای بیمارانی که فرم خوراکی را نمی‌توانند تحمل کنند و یا خونریزی آنها ادامه دارد (گوارشی) و میزان از دست دادم آهن بر جذب خوراکی پیشی می‌گیرد. تزریق خون نیز در بیمارانی که از نظر همودینامیک وضعیت ناپایداری دارند و نشانه‌هایی از آسیب به ارگان را نشان می‌دهند به کار می‌رود.

بهترین محل جذب آهن، دئودنوم و پروگزیمال ژنوم است، زیرا پروتئین های ناقل آهن، در آنجا قرار دارند. بنابراین فرآورده های با پوشش روده‌ای (انتریک کوتد) و آهسته رهش که آهن خود را در قسمت‌های پایین تر روده آزاد می‌کنند منبع موثری از آهن، نیستند. آهن نباید همراه غذا مصرف شود زیرا فسفات، فیات و تانن‌های موجود در غذا به آهن، پیوند و جذب آن را مختل می‌کنند. آهن، باید ۲ ساعت قبل یا ۴ ساعت بعد از آنتی اسید مصرف شود.

بهترین فرم برای جذب آهن، فروس +Fe2 است که محیط اسیدی ضعیف جذب آن را افزایش می‌دهد. پس استفاده از قرص ویتامین C، به میزان ۲۵۰ میلی گرم یا نصف لیوان آب پرتقال همراه با آهن، جذب آن را افزایش می دهد. واکنشهای ناخواسته گوارشی (تهوع، استفراغ، یبوست و اسهال) در برخی بیماران رخ می‌دهد که با میزان آهن المنتال ارتباط مستقیم دارد. بنابراین کم بودن عارضه برخی فرآورده ها به علت میزان کم آهن آن ها است (مانند آهن ۲۷ میلی گرمی در مقایسه با فروس سولفات ایرانی که ۵۰ میلی گرم آهن‌المنتال دارد) بیمارانی که قرص آهن را نمی توانند تحمل کنند ممکن است الگزیر (۴۴ میلی گرم در ۵ سی سی) را تحمل کنند. باید از دوز کم شروع و بتدریج دوز را افزایش داد.
دوز پیشنهاد شده در آنمی فقر آهن، بزرگسالان: ۱۵۰-۲۰۰ میلی گرم در روز از آهن المنتال است. هیچ شواهدی مبنی بر اینکه یک فرآورده خاص بر سایر فرآورده ها برتری داشته باشد وجود ندارد.

غلظت هموگلوبین به طور آهسته و طی یک تا دو هفته پس از شروع درمان بالا می رود و طی سه هفته پس از افزایش اولیه ۲ گرم بر دسی لیتر افزایش می یابد. ۵۰% کمبود هموگلوبین در طی یک ماه و تمام کمبود در طی ۶ تا ۸ هفته پس از شروع درمان برطرف می شود.

در نیمی از بیماران واکنش‌های ناخواسته رخ می‌دهد که با این اقدام‌ها کاهش می‌یابد:

-افزایش تدریجی دوز آهن.
-تجویز میزان المنتال آهن کمتر یا الگزیر
-خوردن آهن همراه غذا، هر چند جذب کم می شود.
در مورد دوره درمان اتفاق نظر نیست. برخی معتقد اند تا نرمال شدن سطح هموگلوبین کافی است و برخی ادامه درمان تا شش ماه بعد از نرمال شدن را پیشنهاد می کنند. درمان در خانم های باردار تفاوتی با سایر افراد ندارد.
گاهی بیمار به درمان خوراکی پاسخ نمی‌دهد زیرا:
-تشخیص اشتباه (تالاسمی، سندرم ملودی پلاستیک)
-بیماری همزمان (نارسایی کلیه، آنمی ناشی از التهاب مزمن)
– عدم مصرف دارو توسط بیمار
– استفاده از داروهایی که جذب مناسبی ندارند ( انتریک کوتد یا آهسته رهش و یا مصرف همزمان آنتی اسید).
– شرایطی که میزان از دست دادن آهن، بیشتر از میزان جذب است (خونریزی پیوسته گوارشی، بیمار دیالیزی)
– اختلال در جذب آهن(سلیاک و هلیکوباکترپیلوری)

 فرآورده های آهن تزریقی

۱. آهن دکستران: حاوی ۵۰ میلی گرم در هر میلی لیتر است. و به صورت INFED, Dexferrum )IM, IVI) استفاده شود. بدون رقیق کردن بل سرعت ۵۰ میل در دقیقه تزریق کرد اما مورد تایی FDA نیست با ۱۰۰۰-۲۵۰ میلی سدیم کلراید رقیق می‌شود. فرآورده‌هایی که وزن ملکولی بالاتری دارند ریسک عوارض بیشتر دارند. انفوزیون ۱-۶ ساعت طول می‌کشد تا ریسک عوارض کمتر شود. عوارض شامل درد، نکروز عضله‌ها، فلبیت، تب، خارش، عود آرتریت در بیماران آرتریت روماتوئید . واکنش آنافیلاکسی در ۱% بیماران (به علت آهن آزاد در فراورده) رخ می‌دهد (باید تست انجام شود: ۲۵ میلی گرم وریدی یا عضلانی. دریافت داروی کامل بعد از یک ساعت از زمان تست). نیاز به تست در دفعه‌های بعد نیست. در تزریق IM از تکنیک Z-Track استفاده می شود تا از نشت آهن‌دکستران به بافت زیر جلدی جلوگیری شود. جذب عضلانی در دو فاز انجام می‌شود، در ۷۲ ساعت اول ۶۰% دوز و مابقی دارو طی چند هفته تا چند ماه جذب می‌شود.

فرآورده های آهن تزریقی

۱. کمپلکس فریک گلوکونات (Ferrlecit):
تنها برای تزریق وریدی مورد تایید است. این دارو در مقایسه با آهن دکستران عوارض آلرژیک کمتری دارد. در یک بررسی، ایمنی و اثر بخشی در شکل رقیق شده (با نرمال سالین) و رقیق نشده تایید شده است. بیشینه دوز تایید شده برای تزریق در یک روز ۱۲۵ میلی گرم است.
۲. آهن سوکروز (Venofer 20 mg/min):
تنها برای تزریق وریدی مورد تایید است. حتی در بیمارانی که سابقه آلرژی به آهن، دکستران داشته اند، ایمن است.به شکل رقیق نشده با سرعت ۲۰mg/min و یا انفوزیون (حداکثر در ۱۰۰ سی‌سی سدیم کلراید) با سرعت ۱۰۰ میلی گرم در ۱۵ دقیقه تزریق می شود. بیشینه دوز تایید شده برای تزریق در یک روز ۲۰۰-۳۰۰ میلی گرم در یک روز است.

مرور بیشتر...

0

دیدگاهی بنویسید

ایمیل شما منتشر نخواهد شدفیلد های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

15 − پنج =