روانشناس هاروارد: بشر پیشرفت را انکار می‌کند

روانشناس هاروارد: بشر پیشرفت را انکار می‌کند

با هر آمار و مقیاسی که بنگریم جنایت، فقر و امراض در سیاره زمین کمتر شده است ولی حس عمومی در دنیا این است که اوضاع بهتر نشده است. محقق هاروارد «دانیل گیلبرت» معتقد است بشر در حین قضاوت نسبت به شرایط جدید، مدام تعریف خودش از بدی‌ها را تغییر می‌دهد.

 

پیشرفتدر یکی از تحقیقات به شرکت کنندگان گفتند بر روی صفحه مانیتور دنبال نقطه‎های آبی رنگ باشند. محققین مدام از مقدار نقطه‌های آبی رنگ کاستند ولی ناظرین همچنان همان مقدار نقطه‌ایی می‌دیدند. آنها در نبود نقاط آبی رنگ، نقطه‌های بنفش یا رنگ‌های نزدیک به آن را به حساب رنگ آبی می‎گذاشتند.

به نظر این روانشناس، بشر به نوعی از قضاوتِ رواج یافته، عادت می‎کند و تغییرات و پیشرفت را نه تنها نمی‎بیند بلکه با حساس‎تر نشان دادن قضاوت خود، هر نوع کمرنگ‎تری از مشکل را در حد مشکل قدیمی، بزرگ جلوه می‎دهد.

قضات بشر متکی است به موقعیت و شرایط قدیمی‌تر و به آن دست نمی‌زند چون می‌ترسد با پذیرش بهتر شدن اوضاع، شانس بازگشت اوضاع بدترِ را فراهم کند. به عبارت دیگر می‌ترسد با تائید بهتر شدن اوضاع که البته هنوز بی‎عیب نیست، بر وجود آسیب‎ها و مشکلات بشر تاکید ورزد.

وقتی مشکلات کمتر می‌شود ذهن انسان به دنبال یافتن مشکلات جدید است و برای همین با دقت بیشتری به اطراف و جهان می‌نگرد و طبیعی است که یافتن مشکلات، زیاد سخت نخواهد بود. مهم ولی این است که در این مسیر ذهنی، بشربه انکار وضعیت بهتر شده و پیشرفت می‌رسد.

آدمها، منتقدِ سخت‌تر و بی‎مهاباتری شده‌اند و مجدانه سعی می‌کنند آسیب‌ها و بی‌عدالتی‌ها را با موشکافی بیشتری پیدا کنند. این تلاش اگر مواظب نباشند، خواسته یا ناخواسته آنها را به قضاوت مبنی بر بهتر نشدن دنیا، سوق می‌دهد.

انسانها وقتی یک مشکل اساسی در زندگی اجتماعات را کاهش می‌دهند به تعریف جزئی‌تر همان مشکل نیز واقف می‌گردند و بهتر و بیشتر از قبل آن را می‌بینند.

مثال خیلی ساده‌اش، ماشین یا موتور یا وسیله‌ایی است که می‌خریم. ولی به مجرد داشتن آن، بیشتر از هر وقت دیگر نمونه مشابهش را در اطراف‌مان می‌بینیم. اتفاقی که قبلا محسوس نبود.

0

دیدگاهی بنویسید

ایمیل شما منتشر نخواهد شدفیلد های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

هفده − 6 =