پزشکی و سلامتپیشگیری بهتر از درمان

ساعت زیستی بدن میتواند در مبارزه با سرطان کمک کند

تنظیم ساعت زیستی بدن می‌تواند در مبارزه با سرطان، محافظت از قلب، تنظیم زمان صرف غذا و افزایش هوش به ما کمک کند.

ساعت بیولوژیک بدن یا «ریتم شبانه روزی» عامل خوابیدن افراد در شب و البته تغییرات مهمی در رفتار و بدن انسان است.به گزارش فرادید به نقل از ایان، تمام همسترهایی که در قفسه آزمایشگاه “مایکل میناکر” استاد زیست‌شناسی در دانشگاه اورگان قرار داشتند، همسترهای معمولی بودند؛ به‌جز یک همستر نر. همه همسترها ریتم فعالیت بدنی منظم و بیست‌وچهارساعته داشتند. اما همستر جهش‌یافته و فرزندانش چرخه روزانه سریع‌تر و کوتاه‌تری داشتند. این همسترهای جهش‌یافته با چرخه زیستی بیست‌ساعته، در چرخه‌های بیست‌وچهارساعته‌ی نور و تاریکی زیاد دوام نیاوردند. آن‌ها به دلیل تغییر و آشفتگی در چرخه خواب مردند. اما زمانی که در چرخه روزانه بیست‌ساعته قرار گرفتند، کاملاً سالم و سرحال بودند. درواقع می‌توان گفت خانه‌ی این حیوانات زمین نیست. به‌نوعی این موش‌ها بیگانه‌هایی از سیاره‌ای دیگر هستند که در آنجا حرکت وضعی، چرخه‌ی روزانه بیست‌ساعته ایجاد می‌کند.

زندگی تمام موجودات بر روی یک سیاره به ساعت زیستی آن‌ها وابسته است. تحقیقات کرونوبیولوژی اهمیت خواب سالم را برجسته کرده و مطالعات مؤثری در راستای درک بهتر چرخه خواب صورت گرفته است. اما اگر در همین نقطه متوقف شویم، نکته مهم‌تر را ازدست‌داده‌ایم: اینکه مرگ و زندگی بدن ما با تمام پیچیدگی‌هایش، تنها به چرخه زمانی وابسته است. چندین دهه است دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که تمام عملکردهای جسمانی تحت کنترل ساعت بدن است. به‌عبارت‌دیگر، فیزیولوژی چهاربعدی است؛ یعنی ممکن است در روز و شب موجودات متفاوتی باشیم.

بدن هر موجود زنده یک ساعت درونی مخصوص خودش را دارد که آن را بر اساس نیازش، تقسیم بندی ثابت کرده است. خفاش عصرها بیدار می شود چون در این ساعت ها بیشترین مقدار پشه در دسترسش خواهند بود. باکتری، ظهرها دست از تکثیر بر می دارند و به نوعی خود را به خواب می زند چون حتی در طی روزهای ابری، بالاترین مقدار اشعه خطرناک ماورا بنفش، ظهرها وجود دارند.این ساعت درونی در بین تمام موجودات زنده قدمتی بیش از ۲ میلیارد سال دارد و به دورانی بر می گردد که به یکباره اتمسفر زمین، تغییر حالت داد و سرشار از اکسیژن گشت.

متخصصین بهداشت و سلامت می دانند که به هم خوردن ساعت طبیعی بدن، باعث انواع اختلالات نظیر بیماری قلبی، مرض قند و سرطان می شود.پزشکان متخصص سرطان از ۳۰ سال پیش می دانند که بهترین زمان برای شیمی درمانی، شب ها است. چون هم سیستم ایمنی ما در بهترین حالت قرار دارد و هم قدرت تحمل مواد شیمیایی فوق، در ما بیشتر است.آمار نشان می دهد که بیشترین مقدار سکته در روزهای اول هر هفته به وقوع می پیوندد چون در اوقات تعطیلات، افراد معمولا ساعت درونی شان را به هم می زنند و قلب شان را خسته می کنند.

ساعت بیولوژیک، تنظیم کننده همه اعمال ریز و درشت موجودات است. اینکه چقدر و چگونه حرارت بدن در طی روز و شب افزایش می یابد  می تواند تنظیم کند که در چه ساعاتی از روز منطقی تر هستیم یا چه ساعاتی، حافظه مان بهتر کار می کند. یا مثلا ثابت شده است بیشترین رکوردهای ورزشی در پایان روز و ساعات اولیه شب، می شکند.

شغل شیفت شب یکی از مضرترین تاثیرات را بر بدن انسانها می گذارد چون ما قرار نیست در آن ساعات فعال باشیم. چون سیستم دفاعی و هورمونی ما برای کارکردن هماهنگ نشده اند. یکی از دلایل اصلی افزایش بیخوابی به خاطر اختلالاتی است که مدام به سیکل زمان وارد می سازیم.

سلول های بیدار کننده مغز، ساعت و جدولی را در بدن به راه می اندازند که بر اساس تقسیم کار اعضای بدن، به نوبت یک قسمت فعال می شود و بخش دیگر بدن کمتر کار می کند. برای همین، مثلا خوردن لقمه های کوچک در نیمه شب، می تواند باعث بیدار شدن پانکراس یا جگر انسان شود. اتفاقی که به همراه خود شرایطِ ایجاد مرض قند را ممکن است تشدید سازد. سلول های ایمنی بدن از مقدار گلبول سفید و قرمز گرفته تا اندازه هورمون ها، ساعت های معینی از اوج و فرود دارند و شتاب یا سکون بی موقع شان، خطرات زیانباری در دراز مدت خواهد داشت.

قابل‌توجه‌ترین تحقیقات درزمینهٔ کرونوتراپی درباره درمان سرطان است. اکنون بیش از سی سال است محققان به این نتیجه رسیده‌اند که شیمی‌درمانی در برخی ساعات روز مؤثرتر است. زیرا تومورها با یک برنامه ریتمیک و منظم رشد می‌کنند و این برنامه با زمان رشد سلول‌های سالم فرق دارد. بنابراین ممکن است سلول‌های سالم قربانی داروهای ضد سرطان شوند که بر تمام بدن اثر می‌گذارند.

یک انکولوژیست فرانسوی به نام “فرانسیس لوی” در این زمینه می‌گوید: ” بهترین زمان برای استفاده از برخی داروهای ضد سرطان نیمه‌های شب است. کرونوتراپی می‌تواند برخی عوارض جانبی را تا پنج برابر در مقایسه با زمان نادرست تزریق بهبود دهد.”

ما در مراحل ابتدایی کشف پتانسیل بعد چهارم در فیزیولوژی انسان قرار داریم. آینده‌ای را تصور کنید که هر نسخه درمانی یک تمبر زمانی دارد. حتی برنامه‌های ورزشی نیز دستورالعمل زمانی دارند. و مواد غذایی نیز برچسبی دارند که در مورد مصرف در ساعات آخر شب هشدار داده است.

 

مرور بیشتر...

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهارده − چهار =

دکمه بازگشت به بالا